NUENEN – (door Jacques Braakenburg). Op 10 februari 2012 vond in het Vincentre de opening plaats van de expositie: De Aardappeleters, van aardappel tot app.

Tijdens de bijeenkomst, met sprekers Simone van der Heijden (directeur van VGVN) en vice voorzitter Jan Kees Lemkes, werd de bijzondere band van Vincent Van Gogh met De Aardappeleters en familie De Groot benadrukt. Julia, kleindochter van de familie de Groot las een tekst voor uit het lied van de Aardappeleters dat, in gecompileerde vorm, ten gehore werd gebracht door Gerard van Maasakkers. Jantine van Gogh ging uitgebreid in op het schilderij en de betekenis die het heeft gehad in haar familie. Samen met Ton de Brouwer overhandigden kleinkinderen van de familie de Groot het schilderij aan Jantine om het in het Vincentre weer boven de schouw te hangen, de plaats waar het thuis bij de familie ook altijd hing. Na afloop daarvan ging het gezelschap naar de bovenste verdieping in het Vincentre waar de expositie, een prachtig produkt van Jacqueline Bekkers en haar team, was te bewonderen.

In Nuenen maakte Vincent van Gogh zijn eerste wereldberoemde schilderij De Aardappeleters. Dat was in 1885. Nu herleven in het Vincentre te Nuenen de tijden van toen. Een speciale expositie laat zien waarom Van Gogh zo graag dit schilderij wilde maken. Hoe hij kleur gebruikte, wie zijn modellen waren, de bijzondere band met familie de Groot en wat het schilderij allemaal heeft meegemaakt in zijn lange leven. Pas na tientallen oefeningen van gezichten en handen en twee eerdere versies was het derde schilderij voor Van Gogh de ware. Daar zette hij zijn naam op en stuurde deze naar zijn broer Theo als verjaardagscadeau. In de hoop dat Theo het onder de aandacht van kunstkenners en handelaren zou brengen, om verkocht te worden.

Familie De Groot
Het idee voor De Aardappeleters werd geboren op een avond toen Vincent langs het huisje van familie de Groot liep. Zij zaten net aan tafel onder een lamp hun aardappels te eten. De aardappeleters woonden in een hut, met twee voordeuren en een gedeelde schoorsteen, die bestond uit twee woningen. In één daarvan leefde het gezin De Groot. Niet alleen de hut van de familie de Groot inspireerde en schilderde Vincent (Van Gogh), ook de bewoners zijn terug te vinden op De Aardappeleters. Een unieke film geeft een kijkje in het leven van zes generaties ‘aardappeleters en de bijzondere band die familie de Groot nog steeds heeft met Vincent en het schilderij.

De ‘eerste versie’ van het schilderij is een schets met maar vier personen. Het geeft een impressie van de sfeer in de woning met de eigenaardige effecten van de brandende petroleumlamp en de grote slagschaduwen op de muren. In de ‘tweede versie’ verschijnt de vijfde figuur. Dan ligt de nadruk op het eten van de aardappels en het inschenken van koffie. Ook voegt Vincent enige huiselijkheid toe. Begin mei 1885 is de ‘derde’ versie klaar, 82 cm hoog en 114 cm breed. Het schilderij is in 7 lagen verf opgebouwd. Op geraffineerde wijze gebruikt hij koele en warme kleuren om de dramatiek te vergroten. Het donkere interieur benadrukt de armoede en de ontberingen van het boerenleven. Donker dat toch kleur heeft.

Waarom zo populair?
Om de aardappels? Om de boerentypes? Omdat het zo’n donker schilderij is? Omdat het een eenvoudige maaltijd betreft? Of omdat sommigen het zo lelijk vinden en het dus oproept tot reactie? De populariteit van De Aardappeleters blijkt uit de lange lijst van tentoonstellingen over de hele wereld. De expositie in Nuenen krijgt een extra dimensie met iPads en de app ‘Explore Vincent’. Deze app vertelt alles over het leven van Vincent van Gogh. Van zijn kinderjaren in Zundert, zijn schooltijd in Tilburg en het begin van zijn kunstenaarschap in Etten-Leur, tot zijn mislukte liefdes en artistieke ‘explosie’ in Nuenen en zijn verblijf op vele andere plekken in binnen- en buitenland.

Klik hier voor de foto’s, gemaakt door Jacqueline van den Berg.

Voor meer info zie: www.vangoghvillagenuenen.nl